مىرسد . درهء پل‌رود در محل طولا به دو شاخه تقسيم مىشوند و هريك به ييلاقهاى واقع در مسير خود مىرسند . - ييلاقهاى ديلمان و اسپيلى : ييلاقهاى اين ناحيه هم از نظر چشم‌انداز طبيعى و هم از نظر يادمانهاى تاريخى و فرهنگى داراى اهميت زيادى هستند . اين ناحيه مركز اصلى سرزمين باستانى ديلم است . راه اصلى اين ييلاقها از شهرك سياهكل مىگذرد . پس از آن در امتداد مسير شم‌رود تا ارتفاعات كوهستانى ديلم پيش مىرود . روستاى اشكور با انبوهى از زيبائيهاى طبيعى و فرهنگى كمى بالاتر از ديلمان و اسپيلى قرار دارد و يكى از ديدنيهاى باارزش گيلان است . زيبائيهاى طبيعت همراه با خانه‌هاى بومى لته‌پوش و مردمانى خونگرم و مهماندوست . ييلاقهاى ديلمان را از توانهاى بالقوه توسعهء توريستى منطقه درآورده است . ترديدى نيست كه توسعه و ترميم راه كوهستانى سياهكل به ديلمان مىتواند در شكوفائى اين ناحيه از طريق فعاليتهاى توريستى كمك مؤثرى بنمايد . سرزمين باستانى ديلم كه روزگارى قلب طپندهء گيل و ديلم بوده ، امروزه به دليل انزواى جغرافيائى و مشكلات ارتباطى با نواحى فعال جلگه‌اى تا حدود زيادى از تحولات زمان به دور مانده است . شايد هم اهميت امروزى آن به عنوان يك ناحيهء ييلاقى با فرهنگ قديمى و نشانه‌هاى بارزى از معيشت و سكونت سنتى در حفظ ارزشها و اصالتهاى آن باشد . در نواحى ييلاقى ديلمان نه فقط فرهنگ و سنت ، بلكه طبيعت نيز اصالت لطافت و پاكيزگى خود را به سان قرنها پيش حفظ كرده است . - ييلاقهاى نواحى رودبار : ييلاقهاى رودبار را مىتوان به دو قسمت تقسيم كرد : نخست ييلاقهاى واقع در بخش شرقى سفيدرود كه عمدتا در عمارلو ، توتكابن و بره‌سر قرار دارند . اين ييلاقها سرزمين اصلى و باستانى مارليك محسوب مىشوند و تپهء معروف مارليك در همين ناحيه قرار دارد و ديگر ييلاقهاى واقع در كرانه غربى سفيدرود . اين ييلاقها با آباديهاى مهم خود مانند پشته ، سلانسر ، لاكه و دارستان از نواحى كوهستانى زيباى گيلان بشمار مىآيند . وجه مشخصهء نواحى ييلاقى رودبار با ديگر ييلاقهاى گيلان در پوشش جنگلى آنهاست . ييلاقهاى نواحى رودبار در مسير يك كمربند جنگلى استثنائى ايران قرار دارند كه گونه‌هاى سوزنى برگ يعنى زربين « 6 » آنها را از تمامى جنگلهاى گيلان متمايز مىسازد . اين جنگلهاى هميشه سبز كه از بقاياى جنگلهاى دوران چهارم ايران بوده و در شرائط اقليمى سرد گذشته امكان رويش يافته‌اند ، به دليل تغييرات آب‌وهوايى در مقياس قاره‌اى و سياره‌اى و اختلال طبيعى در اكولوژى رويشى آنها ، همچنين دخل و تصرفهاى شديد انسانى امروزه به شدت محدود شده و تنها با مراقبت و ترميم سازمان جنگلها و مراتع موجوديت خود را حفظ كرده‌اند . جنگلهاى سرسبز زربين ، همراه با درختچه‌هاى گوناگون در تركيبى موزون با باغهاى زيتون و مزارع گندم و جو در فواصل بين آنها ، منظره‌اى دلپذير در نواحى ييلاقى رودبار به وجود آورده‌اند كه تقريبا در هيچ‌يك از ييلاقهاى گيلان ديده نمىشود . - ييلاقهاى نواحى فومن و ماسوله : مهمترين ييلاق اين نواحى كه در فاصله‌اى نسبتا دور تر از شهرها قرار دارند عبارتند از ييلاقهاى سياه مزگى و سوته كه بيشتر ييلاق نواحى شفت به شمار مىآيند . به موازات آنها ييلاقهاى نواحى گشت قرار دارد كه در امتداد رودخانه گشت تا ارتفاعات كوهستانى كشيده شده‌اند . در اين نواحى رودهاى متعددى وجود دارد و هررودخانه‌اى به ييلاق ختم مىشود . اما مهمترين ناحيهء ييلاقى در اين بخش از گيلان كه بيش از ييلاقهاى ديگر شناخته شده است ، ييلاق ماسوله مىباشد . ماسوله به عنوان يك شهر تاريخى با ارزشهاى معمارى سنتى و بومى در قلب ييلاقهاى اين ناحيه قرار دارد . به استثناى ماسوله بقيهء نقاط ييلاقى اين ناحيه از ارتباط ضعيفى برخوردارند و فعاليت آنان در جهت ارتباط با شهرهاى جلگه‌اى به همين دليل بسيار ضعيف است . - نواحى ييلاقى تالش و آستارا : نواحى كوهستانى تالش كه از ييلاقهاى ماسوله تا مرز آستارا ادامه دارد ، بيش از هرنقطه ديگرى از تالش اصالتهاى قومى و فرهنگى و زبانى خود را حفظ كرده است . اين ناحيه با شكل طولى خود كه از شمال به جنوب كشيده شده است ، از نظر وسعت گسترده بوده و با دره‌ها و رودهاى فراوان خود چشم‌انداز بسيار متنوعى دارد . ماسوله جنوبىترين ييلاق تالش است و ادامهء ييلاقهاى آن در جنوب به ييلاقهاى تات‌نشين رودبار مىرسد كه مشتركات زبانى ، فرهنگى و قومى زيادى با تالشها دارند . حتى اين وجه اشتراك در لباسهاى محلى تالشها و تاتها نيز ديده مىشود . پس از ييلاق ماسوله ييلاقهاى ماسال و شاندرمن قرار دارند كه بيشتر مورد استفادهء همين بخشها قرار مىگيرند . ييلاقهاى تالش دولاب از نواحى ييلاقى ديدنى است كه بين رودخانه‌هاى شفارود و ديناچال واقع شده‌اند . اين ييلاقها داراى راه ارتباطى نسبتا خوبى هستند . مهمترين نواحى ديدنى اين ييلاقها عبارتند از لمير ، برزه‌كوه ، ارده كه هم از نظر مناظر طبيعى و هم از لحاظ دارا بودن آثار تاريخى فراوان واجد اهميت مىباشند . امتداد اين ييلاقها از طريق يك راه كوهستانى به ييلاقهاى اسالم مىرسد كه ناو مهمترين آبادى كوهستانى است . نواحى ييلاقى تالش مركزى در امتداد كرگانرود كه از بهم‌پيوستن رودهاى ريگ ، رزه ، هويزگو و دران تشكيل مىشود قرار دارند . مهمترين ناحيهء ييلاقى تالش مركزى ييلاق مريان است كه با مجموعه‌اى از آباديها و ييلاقهاى اطراف مريان ناميده مىشود . مجموعهء ييلاقهاى مريان به دليل زيبائيهاى طبيعى و يادمانهاى باستانى ، تاريخى و فرهنگى موجود در آن از طرف ادارهء ارشاد اسلامى استان گيلان به عنوان يكى از زيباترين نواحى ييلاقى گيلان معرفى شده است . وجود رودهاى فراوان ، چشمه‌سارهاى پر از قزل‌آلا و جنگلهاى معروف فندق به همراه انبوهى از مناظر طبيعى و آثار باستانى اهميت و ارزش توريستى اين نواحى را در حد بالائى افزايش داده است . از مركز شهر تالش يك راه فرعى ، شهر را در امتداد كرگانرود به اين ييلاقها وصل مىكند . گذشته از طبيعت زيباى اين ناحيه كه در تمام مسير جنگلهاى راش ، توسكا ، بلوط و بسيارى گونه‌هاى ديگر آن را پوشانده است ، وجود بسيارى از نشانه‌هاى باستانى و تاريخى در اين نواحى قابل توجه مىباشد . در روستاى مريان كه اكنون به سرعت در حال توسعه است ، بقاياى واحدهاى مسكونى پيش از تاريخ

--> ( 6 ) . Juniperus Persicus